https://www.facebook.com/Aksu-Gazetesi-836498566417813/

ÇARKIFELEK SEMBOLÜ

Çarkıfelek, kozmik anlamlı bir motif olup, kainatın dönüşüyle alakalı olduğu gibi, yerine ve kullanıldığı duruma göre; gök, gök kubbe, gökyüzü, dünya, devran, devr-i alem, talih, baht, kader hatta ölüm ve ecel manalarında da kullanılmıştır.

12.02.2020 14:10 tarihinde yayınlandı 498 defa okundu 0 defa yorumlandı
ÇARKIFELEK SEMBOLÜ
Kozmik anlam ve ifadeler, Türk kültüründe sadece mezar taşlarıyla sınırlı kalmamış, edebiyatımızda özellikle efsanelerde ve destanlarda, önemli bir yer tutmuştur. Destanlar eski Türk inancının temel öğelerini yansıttığı için Türk sanatında görülen kozmik anlamlı motiflerin kökenini, buralarda ve eski inanç sisteminde aramak daha doğru olacaktır. Hunların atası olarak kabul edilen Tu-kiu’lerde (MÖ VII-VI. YY), hükümdarlarının göksel kozmolojik bir ışık huzmesinden oluştuğuna inanılırdı. Bu inanç Türklerin atası, bütün milli düzen ve müesseselerin kurucusu sayılan Oğuz Kağan’ın doğumu ve hayatını kozmik kökenli bir ışık ve olağan üstü yaşantılarla çevreleyerek hareketlendirmiştir.
 
Eski Türklerdeki göğün yuvarlaklığı, yıldızların dönüşü ve dünyanın da bir tepsi gibi olduğuna inanılması, Türklerin İslam dinine girmeleriyle, bu dinde yer alan “felek” ve “felekiyat” düşüncesine uygun olarak yeni düşüncelerin gelişmesine neden olmuştur. Bu gelişme, çeşitli sanat eserlerinde, başta mezar yapılarında olmak üzere, ölüm ve ölüm sonrası hayatla ilgili düşüncelerin, farklı figüratif anlatımlarla simgeleştirilmesine neden olmuştur.
 
Kaynaklar: Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi, Ankara, 1995, s. 403,404.
 

Yorum Yapmak İçin Tıklayın

500

Adınız Soyadınız :

Yorumlar Yükleniyor ...
Facebook Yorumları