https://www.facebook.com/Aksu-Gazetesi-836498566417813/

ALMANYA VE TÜRKİYE ARKEOLOJİSİNİN BÜYÜK KAYBI

10.08.2020 13:24 tarihinde yayınlandı 137 defa okundu 0 defa yorumlandı
ALMANYA VE TÜRKİYE ARKEOLOJİSİNİN BÜYÜK KAYBI
   Almanya'da yaşayan arkeolog  Doç. Dr. Vuslat Müller Karpe geçirdiği kalp krizi sonucu yattığı hastanede hayata gözlerini yumdu.
     Anadolu tarihine gönül vermiş olan arkeolog Almanya Malburg Philipps Üniversitesinde öğretim üyesiydi.  Kayıp Hitit kentlerinin yerini belirleyerek eşi Andreas Müller Karpe ile birlikte yaptığı kazılarla Anadolu Hitit tarihi mirasımızı gün yüzüne çıkarmaya kendini adamış başarılı bir iş insanıydı.
      Doç. Dr. Karpe, Anadolu Hitit tarihinin kayıp kentlerinden Büyük Sarissa ve Anakent Samuha'da ki tarihin geçmişini  adım adım açığa çıkarıyordu..Sivas Kent merkezine 47 kilometre mesafede yer alan Yıldızeli ilçesi sınırlarındaki Kayalıpınar yerleşim yerinde 2005 yılında başlatılan kazı çalışmalarını eşi Andreas Karpe ve ekibi ile sürdüren Vuslat Müller Karpe, bu güne kadar Hitit krallarına, prenslerine ve memurlara ait çok sayıda mühür ve çeşitli eşyaların sağlam ve bütün olarak bulunduğunu açıklamıştı. Bölgede 2005 yılında başlayan kazı çalışmalarına, 3 yıl ara verilmişti. Sivas Müze Müdürlüğü Başkanlığı ve Arkeolog Doç. Dr. Vuslat Müller Karpe'nin bilimsel danışmanlığında, 2017 yılında yeniden başlayan kazılarda, MÖ 1550'li yıllarda bir Hitit askeri tarafından yazılan ve o dönemde Sivas'tan  Halep'e gidildiğini anlatan, benzeri olmayan bir tablet çıkarıldı.
       Doç Dr. Karpe, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kazı yapılan bölgede, geçmiş dönemlerde hüküm sürmüş dört medeniyete ait kalıntıların bulunduğunu söylemişti. Yakın zamanda çıkarılan yazılı kaynaklar olduğuna da değinen Karpe, bir askerin Hitit çivi yazısıyla tablet üzerine yazılmış günlüğüne daha önce ulaşılmadığına dikkat çekmişti.Tabletin bir sefer sırasında yaşananlar hakkında bilgi içerdiğini dile getiren Karpe, ''Kazılarda bulunan tabletlerden birinde, Halep şehrine uzanan bir seferden bahsedilmekte. Sefer sırasında da Hatay bölgesinde 'Telli Açanna' diye bir şehirden bahsedilmekte'' diye konuşmuştu.
     Sefer sırasında Çukurova'ya gidildiğinin de anlatıldığına değinen Karpe, ''Bu tablet, MÖ 1550'li yıllarda Sivas ve Halep arasında bir ilişki olduğunu, buradan oraya bir sefer düzenlendiğini ve bir Hitit ordusunun bulunduğunu bildirmesi açısından oldukça önemli'' olduğunu belirtmişti.
     Tabletin kırık olduğunu, bu tip günlüklerin çok fazla olmadığını, sadece bir kısmının çözümlenebilliğini belirten Karpe, ''Orta Hitit yazı üslubunda yazılmış olan metinde Mersin, Adana  (Kitzuwatna) ve Alalah'a  (Hatay ili, Tell Açanna Höyüğü) yapılan bir sefer anlatılmakta. Metinde ayrıca Kitzuwatna ülkesindeki şehirden Kummanni, Adanija (Adana), Tarşa (Tarsus) ve Winuwanda'dan bahsedilmekte. Bu sefer' tabletten anlaşıldığına göre 2 komutan tarafından yönetilmiş. Bu komutanların isimleri Ehli Tenu ve İli Şarrumma. Ne yazık ki bu komutanlarla ilgili başka bir bilgimiz yok. Aynı şekilde, bu seferi anlatan kişinin kimliğini, tabletin üst kısmı kırık olduğu için bilmiyoruz. İki komutan Toros dağlarından geçerek denize ulaşırlar. Çeşitli kentleri kuşatıp, yağmalayıp, yakıp yıkmışlar. Sonuç olarak; 1.Tuthaliya'nın MÖ 15. yüzyılın sonunda Kizzuwatna (Mersin, Adan Bölgesi) bölgesinin Hitit İmparatorluğuna kattığı ve Halep Antlaşmasında bahsedilen Halep seferi konu ediliyor olmalı. Ancak bu çivi yazısını okuyan Prof. Dr. Wilhelm'in düşüncesine göre de daha sonra hüküm sürmüş (1.Tuthaliya'dan sonra) Hitit Krallari 1. Arnuwanda, 2. Tuthaliya ve hatta Şuppiluliuma'nın krallığının ilk yıllarında bu sefer gerçekleşmiş olabilir. Tam olarak tarihlemek şu anda mümkün değil'' ifadelerini kullanmıştı.
       Vuslat Müller Karpe aynı zamanda sanatçımız Aydan Uğur Ünal'ın da ablasıydı. Aydan Uğur Ünal  ''Canım ablacığım sana, ülkemizin tarihini açığa çıkarmak için yaptığın hizmetlerin, bizzat şahit olduğum yıllardır verdiğin inanılmaz emek ve çabaların ve Dünya Arkeoloji tarihine verdiğin hizmetler için bir Türk olarak ne kadar teşekkür etsek az. Nurlar içinde uyu ablacığım'' diyerek acısını dile getirdi.
        Karpe, 9 Ağustos 2020 tarihinde kendi isteği üzerine kazılarını yaptığı Sivas/Kayalıpınar köyünde toprağa verildi.
       Değerli arkeoloğumuz Vuslat Müller Karpe'ye Allahtan rahmet  ailesi, sevenleri ve Arkeoloji camiasına başsağlığı dileriz.
         Kıymetli sanatçımız,çok sevdiğim Aydan Uğur Ünal'ın üzüntüsüne ortak olup,sabır diliyorum.
 
HABER:SEMA KUMRULU/ ANKARA

Yorum Yapmak İçin Tıklayın

500

Adınız Soyadınız :

Yorumlar Yükleniyor ...
Facebook Yorumları